Tọa lạc tại số 30 phố Hàng Điếu (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), đền Hỏa Thần là một trong những di tích tiêu biểu của khu phố cổ, gắn với đời sống tín ngưỡng của cư dân Thăng Long xưa. Ngôi đền thuộc địa phận thôn Yên Nội, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức. Được xây dựng vào đầu thời Nguyễn, năm Minh Mệnh thứ 19 (1838), đền Hỏa Thần đã trải qua nhiều thăng trầm lịch sử nhưng vẫn giữ được sự linh thiêng và vai trò đặc biệt trong đời sống tinh thần của cộng đồng.
Các đại biểu dâng hương kỷ niệm ngày hoá Đức Hoả Thần.
Đức Hỏa Thần - vị thần biểu trưng cho lửa, ánh sáng và sự an lành, từ lâu đã được người dân thờ phụng với niềm kính trọng sâu sắc. Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, lửa vừa là biểu tượng của văn minh, ấm no, vừa hàm chứa sức mạnh dữ dội cần được điều hòa. Bởi vậy, việc thờ Hỏa Thần là sự kết tinh giữa đức tin, tư duy nhân văn và ý thức phòng ngừa tai ương hỏa hoạn. Người dân tìm đến đền để cầu bình an, gửi gắm hy vọng về cuộc sống thuận hòa, tránh rủi ro và giữ gìn hạnh phúc gia đình.
Nhờ những giá trị nổi bật về lịch sử, kiến trúc và tín ngưỡng, đền Hỏa Thần được Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1996.
Năm 2024, đền được UBND quận Hoàn Kiếm (cũ) hoàn thành công tác trùng tu, tôn tạo, góp phần khôi phục diện mạo di tích, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng và gìn giữ không gian văn hóa của khu phố cổ Hà Nội.
Các đại biểu dâng hương kỷ niệm ngày hóa Đức Hỏa Thần.
Lễ hội đền Hỏa Thần được tổ chức vào tháng 2 và tháng 8 âm lịch hằng năm, theo truyền thống xuân - thu nhị kỳ. Trong đó, các ngày 28/3 và 28/9 âm lịch là hai trọng lễ quan trọng, tương ứng với ngày sinh và hóa của Đức Hỏa Thần. Đây là dịp để người dân trong khu phố cổ và du khách thập phương tưởng nhớ, tri ân và cầu mong sự che chở của vị thần lửa.
Năm 2025, Lễ dâng hương kỷ niệm ngày hóa của Đức Hỏa Thần tiếp tục được tổ chức trọng thể, không chỉ là nghi lễ truyền thống được duy trì qua nhiều thế hệ, mà còn góp phần quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Thông qua sự kiện, những giá trị tín ngưỡng dân gian, tinh thần cộng đồng và nét đẹp đặc trưng của khu phố cổ Hà Nội tiếp tục được lan tỏa. Đây cũng là hoạt động cụ thể nhằm thực hiện hiệu quả Đề án “Nghiên cứu tổ chức lễ hội truyền thống trong khu phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm”, hướng tới xây dựng không gian văn hóa - du lịch đặc sắc của Thủ đô Hà Nội.