Giám đốc Trạm Y tế phường Hoàn Kiếm Đoàn Văn Việt cùng nhân viên y tế Trạm Y tế truyền thông hưởng ứng Ngày Thalassemia thế giới (8-5). Ảnh: Trần Thảo
Giám đốc Trạm Y tế phường Hoàn Kiếm Đoàn Văn Việt cho biết, Ngày Thalassemia thế giới (8-5-2026) mang ý nghĩa cao cả trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh tan máu bẩm sinh, thúc đẩy chẩn đoán sớm và hỗ trợ người bệnh. Tại phường Hoàn Kiếm, Ban Chỉ đạo công tác dân số và phát triển đã ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động hưởng ứng Ngày Thalassemia thế giới trên địa bàn, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, hướng tới mục tiêu cải thiện chất lượng giống nòi.
Thalassemia hay còn gọi là bệnh tan máu bẩm sinh, một bệnh lý di truyền gen lặn phổ biến. Bệnh xảy ra do sự khiếm khuyết trong việc tổng hợp huyết sắc tố Hemoglobin, dẫn đến tình trạng hồng cầu không hoạt động bình thường và bị phá hủy sớm. Khi cơ thể thiếu hụt hồng cầu khỏe mạnh, việc cung cấp oxy cho các cơ quan bị gián đoạn, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe.
Hiện trên thế giới có khoảng 7% dân số mang gen bệnh tan máu bẩm sinh Thalassemia. Bệnh có tỷ lệ phân bố trên toàn cầu và là một trong các bất thường di truyền phổ biến nhất. Ở Việt Nam có hơn 13 triệu người mắc bệnh, chiếm 13% dân số và hơn 20.000 người bệnh mức độ nặng cần phải điều trị cả đời. Những người mắc bệnh ở thể nặng phải đối mặt với một tương lai phụ thuộc vào truyền máu suốt đời, đi kèm các biến chứng đau đớn, như biến dạng xương mặt, suy tim, xơ gan và nguy cơ tử vong cao. Đây không chỉ là nỗi đau của cá nhân, mà còn là gánh nặng về kinh tế và tâm lý cho cả gia đình và xã hội.
Giám đốc Trạm Y tế phường Hoàn Kiếm Đoàn Văn Việt truyền thông, tư vấn cho người dân về Ngày Thalassemia thế giới (8-5). Ảnh: Trần Thảo
Nhận thức được mức độ nguy hiểm của căn bệnh này, phường Hoàn Kiếm đã triển khai chuỗi hoạt động truyền thông sâu rộng. Trong đó, phường tập trung vào việc đổi mới hình thức tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn và sàng lọc trước sinh.
Thời gian qua, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, phường Hoàn Kiếm đã phát sóng 10 lượt tin, bài về bệnh Thalassemia và cách phòng tránh trên hệ thống loa truyền thanh của phường; truyền thông chăm sóc vị thành niên và tìm hiểu bệnh tan máu bẩm sinh cho 1.397 học sinh khối lớp 8 các trường THCS trên địa bàn. Số lượt tư vấn phòng tránh vô sinh, tư vấn khám sức khoẻ trước kết hôn và bệnh tan máu bẩm sinh trong chiến dịch chăm sóc sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình là 450 lượt người.
Điểm nhấn trong chiến dịch năm nay là các buổi truyền thông trực tiếp tại cộng đồng và trường học, đặc biệt chú trọng vào đối tượng học sinh khối 8 để giáo dục sức khỏe sinh sản từ sớm. Bên cạnh đó, hệ thống loa phát thanh phường và Trạm Y tế phường Hoàn Kiếm trở thành những "pháo đài" thông tin, cung cấp kiến thức về nguyên nhân, hậu quả của bệnh cũng như cảnh báo về nguy cơ từ hôn nhân cận huyết thống.
Chuyên gia y tế khuyến cáo, việc khám tiền hôn nhân để phát hiện gen bệnh là bước đi tiên quyết cho các cặp đôi. Ảnh: PV
Dù Thalassemia là căn bệnh di truyền nguy hiểm, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa bằng cách xét nghiệm máu phát hiện người mang gen và khám sức khoẻ tiền hôn nhân. Các chuyên gia y tế khuyến cáo, việc khám tiền hôn nhân để phát hiện gen bệnh là bước đi tiên quyết cho các cặp đôi. Với sự phát triển của y học hiện đại, các phương pháp như thụ tinh trong ống nghiệm kết hợp sàng lọc phôi hoặc chọc ối, sinh thiết gai rau trong thai kỳ đã giúp nhiều cặp vợ chồng mang gen bệnh vẫn có cơ hội sinh ra những đứa con khỏe mạnh.