Không gian phía Đông hồ Hoàn Kiếm, đoạn trước Sở Văn hoá - Thể Thao Hà Nội. Ảnh: Hoài Thu
Việc làm cần thiết, đáp ứng mong mỏi của người dân
Theo TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, từ năm 1995, quy hoạch hồ Hoàn Kiếm đã mở ra nhiều không gian liên kết với các khu vực lân cận.
Tuy nhiên, qua thời gian, nhiều khu vực đã bị bao bọc bởi các công trình, chưa thực sự là không gian mở, liên kết. Nhiều cuộc thi thiết kế không gian công cộng khu vực hồ Hoàn Kiếm được tổ chức nhưng vì nhiều lý do khác nhau, các phương án được lựa chọn vẫn chưa triển khai.
“Không gian xung quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm có vai trò hết sức quan trọng. Khi quy hoạch, cải tạo, tái thiết cần có cách nhìn tổng thể, từ đó lựa chọn thứ tự ưu tiên, chú trọng giá trị văn hoá từng địa điểm, gắn với dấu ấn kiến trúc Pháp cũng như các di tích lịch sử”, TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm nhấn mạnh.
Hàng quán kinh doanh trên vỉa hè phố Đinh Tiên Hoàng, gây mất mỹ quan khu vực. Ảnh: T.Hoa
KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, chủ trương quy hoạch, cải tạo không gian khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm là việc rất cần thiết, đặc biệt trong giai đoạn phát triển, xây dựng Thủ đô hiện nay. Cũng từ lâu, giới chuyên gia đã mong muốn trong quy hoạch thành phố sẽ có việc cải tạo, chỉnh trang hồ Hoàn Kiếm.
Về định hướng cải tạo, chỉnh trang, tái thiết khu vực Quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục, chuyên gia này cho biết khu vực có cấu trúc đặc biệt là quảng trường mở - nơi tất cả các hướng của phố đi bộ đều thoát ra khu vực này. Về toà nhà “Hàm cá mập”, là công trình về kiến trúc không có dấu ấn gì đặc biệt, nhưng vì nằm vị trí đắc địa ở hồ Hoàn Kiếm nên trở thành địa điểm người dân quan tâm.
“Việc phá bỏ công trình này và một số công trình ảnh hưởng đến cảnh quan hồ Gươm là cần thiết để mở rộng Quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục trở thành điểm nhấn của hồ Hoàn Kiếm, là không gian sáng tạo, không gian cộng đồng, không gian biểu diễn”, KTS Trần Thanh Tùng nêu.
Công trình ""Hàm cá mập" từng nhận được nhiều ý kiến trái chiều của giới chuyên môn và người dân. Ảnh: Hoài Thu
KTS Trần Huy Ánh, Uỷ viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho biết, vào năm 2009, UBND thành phố Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã phối hợp tổ chức cuộc thi chỉnh trang kiến trúc, cải tạo không gian hồ Gươm và vùng kế cận. Cuộc thi nhận được nhiều tác phẩm của các kiến trúc sư, mới mong muốn mở rộng không gian công cộng nhưng còn thận trọng. Nhiều công trình kiến trúc được để lại do liên quan đến lợi ích của chủ đầu tư.
Nay, theo chủ trương quy hoạch không gian khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm, theo hướng tăng cường không gian công cộng, không gian mở, phục vụ cộng đồng nhân dân Thủ đô. “Đây là tư duy cách mạng, đột phá, loại bỏ các lợi ích vật chất, hướng tới đem lại không gian cộng cộng xứng đáng dành cho khu vực trung tâm văn hoá – lịch sử của Thăng Long – Hà Nội”, kiến trúc sư Trần Huy Ánh nhận định.
Về định hướng cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, khu vực Quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục, trong đó có việc phá dỡ công trình “Hàm cá mập”, chuyên gia này cho biết, toà nhà ở số 7 phố Đinh Tiên Hoàng được xây từ đầu năm 1990, hoàn thành vào năm 1993. Quá trình xây dựng gặp phải nhiều ý kiến trái chiều từ giới chuyên gia quy hoạch đô thị, cũng như người dân.
Với sự gia tăng nhanh chóng về dân số hiện nay, cùng với tần suất, mật độ các hoạt động văn hoá, nghệ thuật, đòi hỏi những thay đổi tất yếu về không gian so với thời điểm cách đây đã hơn 30 năm. Do đó, chủ trương phá bỏ công trình không phù hợp là điều tất yếu.
Tòa nhà "Hàm cá mập" trên phố Đinh Tiên Hoàng, là công trình trung tâm thương mại được xây dựng trên nền Nhà xe điện cũ. Tòa nhà có 6 tầng, trong đó tầng 2 đến tầng 5 là địa điểm kinh doanh của một số nhà hàng, quán cà phê. Với vị trí mặt trước hướng ra Quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục, mặt trái hướng ra hồ Gươm, mặt phải giáp với phố Cầu Gỗ, công trình có tầm nhìn bao quát trọn vẹn hồ Hoàn Kiếm. Hiện toà nhà do Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) quản lý, vận hành.
Theo ông Trần Huy Ánh, giới kiến trúc sư luôn cho rằng xung quanh hồ Hoàn Kiếm không nên xây dựng thêm bất cứ công trình nào, mà chỉ nên bớt đi. Tất cả các công trình tiện ích xã hội, kết nối giao thông, hạ tầng kỹ thuật có thể ngầm hoá dưới mặt đất. Và điều này đang được chính quyền thành phố Hà Nội hiện thực hóa.
Không gian phía Đông hồ Gươm được kỳ vọng có nhiều thay đổi trong tương lai gần. Ảnh: Hoài Thu
“Đây là những việc làm rất có ý nghĩa, đáng trân trọng của chính quyền thành phố, mang tính cách mạng, hiện thực hoá đổi mới sáng tạo trong tư duy, tạo dựng không gian đem lại lợi ích công cộng, cho số đông người Hà Nội”, KTS Trần Huy Ánh đánh giá.
Mong các dự án sớm được thực hiện
Thông tin cải tạo khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm đã nhận được sự quan tâm của dư luận.
Nhiều khách hàng quan tâm đến việc quán Phở Thìn có thể di dời ra khỏi số 61 Đinh Tiên Hoàng. Ảnh: B.Hân
Tại các quán cà phê trên phố Đinh Tiên Hoàng, cạnh Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội, khách hàng, đặc biệt là các bạn trẻ bàn tán về những hình dung trong tương lai đối với khu vực này.
Lê Ánh Nguyệt (24 tuổi, sinh viên Đại học Thương mại) chia sẻ: “Có thể chỉ trong 2-3 năm tới, nơi đây sẽ không còn cảnh quán trà đá, cà phê kinh doanh tràn ra vỉa hè… tạo nên cảnh lộn xộn, thiếu trật tự như hiện nay. Thay vào đó có thể sẽ là một công viên, một quảng trường đẹp, rộng lớn. Có như vậy mới đáp ứng nhu cầu thụ hưởng không gian công cộng cho người dân Thủ đô, cho du khách trong và ngoài nước đến với Hà Nội ngày một đông”.
Nhiều bạn trẻ thảo luận về tương lai của khu vực khi công trình, nhà dân có thể sẽ được di dời, tạo điều kiện hình thành công gian công cộng cho khu vực. Ảnh: B.Hân
Ông Trịnh Xuân Miên (53 tuổi, quận Hai Bà Trưng) cho biết, ông cùng nhóm bạn cuối tuần vẫn đạp xe lên hồ Gươm. Ông kỳ vọng trong tương lai, không gian nơi đây được thiết kế theo hướng hiện đại, đồng bộ, khoáng đạt và hồ Gươm, phố cổ Hà Nội sẽ càng phát huy giá trị. Người dân Thủ đô sẽ thêm tự hào về Hà Nội của mình.
“
Lãnh đạo Sở Quy hoạch – Kiến trúc cho biết, về phương án thiết kế, cải tạo Quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục, Sở đã có ý kiến và được lãnh đạo thành phố đồng tình về việc hoàn chỉnh thiết kế đô thị riêng.
Phương án ý tưởng, giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu vực quảng trường với phạm vi gồm đường Đinh Tiên Hoàng, bề mặt các ô phố, tuyến phố Đinh Tiên Hoàng, Cầu Gỗ, phố Hồ Hoàn Kiếm…, bề mặt tòa nhà Long Vân - Hồng Vân, trung tâm thông tin văn hóa hồ Gươm, tòa nhà Thủy tọa.
Tới đây, Sở sẽ phối hợp, hướng dẫn UBND quận Hoàn Kiếm lập đồ án thiết kế đô thị riêng khu vực quảng trường, tuyến phố khu vực Bắc hồ Hoàn Kiếm, Nam phố cổ, nội dung chủ đạo là khu vực Quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục; phối hợp cùng đơn vị tư vấn tham vấn Hội đồng Kiến trúc thành phố, trên cơ sở đó hoàn chỉnh, chuẩn hóa vào nội dung đồ án thiết kế đô thị riêng.
Với dự án không gian công cộng khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm, để rút ngắn thời gian nghiên cứu quy hoạch, lập đề xuất chủ trương đầu tư dự án, Sở cũng sẽ khẩn trương hỗ trợ quận Hoàn Kiếm xác định ranh giới nghiên cứu quy hoạch; xác định các khu vực bố trí, xây dựng lại cơ quan, trụ sở, bố trí diện tích làm việc thay thế, dự án tái định cư…