Thí điểm quanh hồ Hoàn Kiếm, siết dần phương tiện theo tiêu chuẩn khí thải
Khu vực đầu tiên được lựa chọn là vùng lõi trung tâm quanh Hồ Hoàn Kiếm và các tuyến phố lân cận - nơi có mật độ giao thông cao, đồng thời đã quen với mô hình hạn chế phương tiện qua không gian phố đi bộ.
Trong giai đoạn thí điểm, các loại xe máy, ô tô chạy xăng, dầu vẫn được phép lưu thông nhưng sẽ bị kiểm soát chặt theo nhiều tiêu chí. Cụ thể, phương tiện có thể bị hạn chế theo khung giờ nhất định, theo từng tuyến phố hoặc theo khu vực. Những xe không đạt tiêu chuẩn khí thải cao, đặc biệt là các phương tiện cũ, sẽ thuộc nhóm bị siết chặt trước.
Ngoài ra, xe tải sử dụng nhiên liệu hóa thạch, nhất là loại có tải trọng lớn, nhiều khả năng sẽ bị cấm lưu thông trong khu vực thí điểm nhằm giảm áp lực giao thông và ô nhiễm.
Việc áp dụng linh hoạt nhiều biện pháp thay vì cấm hoàn toàn ngay từ đầu được đánh giá là phù hợp với điều kiện thực tế, giúp người dân và doanh nghiệp có thời gian thích nghi.
Mở rộng ra Vành đai 1, hướng tới kiểm soát toàn bộ phương tiện gây ô nhiễm
Sau khi triển khai thí điểm và đánh giá hiệu quả, Hà Nội sẽ từng bước mở rộng vùng phát thải thấp ra khu vực Vành đai 1 - nơi tập trung nhiều quận nội đô với mật độ phương tiện dày đặc.
Tại đây, các biện pháp hạn chế xe xăng sẽ được áp dụng với mức độ cao hơn, có thể bao gồm siết chặt tiêu chuẩn khí thải, tăng thời gian hạn chế hoặc mở rộng phạm vi cấm theo từng khu vực cụ thể. Những địa bàn trung tâm như Ba Đình, Hai Bà Trưng… sẽ nằm trong diện ưu tiên triển khai.
Trong giai đoạn tiếp theo, thành phố định hướng mở rộng kiểm soát ra các tuyến Vành đai 2 và Vành đai 3, tiến tới hình thành mạng lưới vùng phát thải thấp trên quy mô lớn, bao phủ nhiều khu vực nội đô.
Song song với đó, Hà Nội cũng sẽ thúc đẩy phát triển giao thông công cộng, khuyến khích sử dụng phương tiện điện, xe đạp và các hình thức di chuyển thân thiện với môi trường nhằm thay thế dần xe sử dụng xăng, dầu.
Không cấm ngay xe xăng, nhưng áp lực chuyển đổi sẽ ngày càng rõ rệt
Theo các chuyên gia, việc triển khai vùng phát thải thấp cho thấy xu hướng tất yếu trong quản lý đô thị hiện đại, đặc biệt với các thành phố lớn đang chịu áp lực ô nhiễm không khí như Hà Nội.
Dù chưa cấm hoàn toàn xe xăng, nhưng lộ trình “siết dần” sẽ khiến việc sử dụng phương tiện cá nhân chạy nhiên liệu hóa thạch ngày càng bất tiện hơn, từ đó thúc đẩy người dân chuyển sang các phương tiện sạch hơn.
Trong thời gian tới, người dân khi di chuyển vào khu vực trung tâm cần chủ động cập nhật quy định về khung giờ hạn chế, tiêu chuẩn khí thải và các tuyến đường bị kiểm soát, đồng thời cân nhắc phương án di chuyển phù hợp để tránh bị xử phạt hoặc gặp khó khăn khi lưu thông.
Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển lớn trong việc cải thiện chất lượng không khí, giảm ùn tắc và nâng cao chất lượng sống tại Hà Nội trong những năm tới.